Tomasz „Titus” Pukackigoniec z wodociągów, który sprzedał bilety na Iron Maiden

Kiedy Iron Maiden przyjechał grać do Polski, dwóch młodych metalowców z Poznania miało bilety na koncert. Tomasz Pukacki i Robert Friedrich, czyli Titus i Litza, uznali jednak, że lepiej będzie je sprzedać, a pieniądze przeznaczyć na alkohol. Według anegdoty, którą Titus powtarza od lat, tego właśnie dnia narodziła się nazwa Acid Drinkers. Trudno o lepszy początek opowieści o człowieku, który przez blisko czterdzieści lat był twarzą jednego z najważniejszych polskich zespołów metalowych, a jednocześnie nigdy nie dał się przyłapać na traktowaniu siebie z nadmierną powagą. Titus nosi pseudonim po małpie z komiksu, swoje pierwsze płyty nagrywał po godzinach pracy w wodociągach, upadek PRL-u zauważył na drzwiach radiowozu, a w telewizji wygrywał, śpiewając Tinę Turner.

Tytus de Zoo z Poznania

Tomasz Pukacki urodził się 9 sierpnia 1967 roku w Poznaniu. Pseudonim, pod którym zna go cała polska scena, pochodzi od Tytusa de Zoo, gadającej małpy z kultowego komiksu Henryka Chmielewskiego „Tytus, Romek i A’Tomek”. Przez lata obrósł zresztą całą rodziną przezwisk, bo koledzy mówią na niego także Tyta, Tytoń, Titi albo Tytmistrz. Szkolna droga przyszłego metalowca była krótka: chodził do Liceum Zawodowego Łożysk Tocznych w Poznaniu, ale go nie ukończył, i trafił do pracy w zakładach WSK PZL Poznań. Muzyczną drogę zaczynał, podobnie jak Bon Scott, od perkusji, choć sam ten epizod mocno bagatelizuje: „Tak naprawdę to nie była jakaś poważna gra na perkusji. To było tylko kilka prób w amatorskim zespole”. Szybko przesiadł się na wokal, a powód podawał rozbrajająco szczery: wokaliści mają więcej zdjęć w gazetach.

Kwasożłopy na radioodbiornikach

Zanim zespół Titusa i Litzy stał się Acid Drinkers, nosił nazwę AIDS. Zmienili ją, bo, jak tłumaczył po latach Titus w rozmowie z TVN24, nie pasowała do ich stanu psychofizycznego. Początki były skromne do granic absurdu. Muzycy nie mieli wzmacniaczy, więc ćwiczyli po domach, podłączając instrumenty do radioodbiorników, a porządny sprzęt pożyczyli dopiero od znajomych z poznańskiego klubu Nurt. Nawet przymusowa przerwa na dwuletnią służbę wojskową nie oderwała Titusa od muzyki, bo w wojsku śpiewał w zespole Ikar. Z tamtych czasów wywodzi się też zespołowy obyczaj, o którym Titus opowiada z wyraźną przyjemnością: nowi członkowie Acid Drinkers przechodzili inicjację, która polegała na wypiciu taniego wina z siarką, czyli jabola. To od niego wzięło się określenie „kwasożłopy”. Dziś, jak zapewnia, zastąpiły go nalewki.

Goniec z wodociągów

Kiedy Acid Drinkers wchodzili do studia nagrywać debiutancki album, ich wokalista i basista wciąż miał etat. Titus pracował jako goniec w Wodociągach Poznańskich i pierwsze dwie płyty zespołu nagrywał, biorąc wolne albo przychodząc do studia po pracy. Zawodowym muzykiem został dopiero przy trzecim albumie. Ambicje były tymczasem spore: przy debiucie chcieli brzmieć jak „Master of Puppets” Metalliki, a wyszło, jak sam przyznaje, coś zupełnie innego. To Litza przekonał go wtedy, żeby poprawił swoje partie wokalne, bo za pięć lat nie będzie już takiej możliwości. Zmiany ustrojowe, które zachodziły w tym samym czasie, Titus przegapił w zaskakujący sposób. Jak opowiadał, zrozumiał, że coś się zmieniło, dopiero gdy zobaczył na radiowozie napis „policja” zamiast „milicja”. Konsekwentnie nie mówi też o „komunie”, tylko o PRL-u, bo jako dziecko żadnej komuny nie zauważał. Przez pierwsze dziesięć lat istnienia zespołu, aż do płyty „The State of Mind Report” z 1996 roku, był jedynym autorem tekstów Acid Drinkers, a o tym, czym zespół się w nich zajmuje, mówił po latach tak: „Zajmujemy się bluźnierstwem na ogromną skalę, ale robimy to po cichu”.

Agent FBI, Maleńczuk i czternastolatek z Goleniowa

Acid Drinkers nigdy Titusowi nie wystarczali. W latach 1994–1998 grał na basie i śpiewał w zespole Albert Rosenfield, założonym przez braci Chrzanowskich: Jacka z Hey i Marka z Wilków. Nazwa była ukłonem w stronę serialu „Miasteczko Twin Peaks”, bo tak nazywał się jeden z agentów FBI, a obie płyty grupy, „The Best Off…” i „Twin Pigs”, dostały nominacje do Fryderyka. W 2003 roku Titus zastąpił w krakowskim Virgin Snatch basistę Pawła Mąciwodę i nagrał z tym zespołem dwa albumy, a odszedł dopiero wtedy, gdy obowiązki w Acid Drinkers nie pozwalały już na granie w dwóch miejscach. Przez kilka lat był też basistą Homo Twist Macieja Maleńczuka i zagrał na płycie „Demonologic”. W 2009 roku zrealizował wreszcie pomysł, który chodził za nim od połowy lat dziewięćdziesiątych, i założył solowy projekt Titus’ Tommy Gunn, a jego płyta „La Peneratica Svavolya” była nominowana do Fryderyka. Grał w nim gitarzysta Tomasz Olszewski, którego od lat wszyscy nazywają Lemmy Demolator, a Titus nie ukrywał, skąd czerpie inspirację: „Motor przyświecał całej naszej wielkiej trójcy”, mówił o Motörhead w wywiadzie dla magazynu „Gitarzysta”.

Najbardziej zaskakujący projekt przyszedł w 2011 roku. Czterdziestoczteroletni Titus zaczął grać z czternastoletnim gitarzystą Igorem Gwaderą z Goleniowa, którego płytoteka złożona głównie z heavy metalu lat osiemdziesiątych zrobiła na weteranie spore wrażenie. Tłumaczył, że nie mógł postąpić inaczej, bo byłoby zbrodnią przeciwko rock and rollowi nie nagrać muzyki z takim chłopakiem. Tak powstał zespół Anti Tank Nun, czyli „przeciwpancerna zakonnica”, który w 2012 roku wydał płytę „Hang’em High”, a w 2015 roku przyjął w swoje szeregi kolejnego basistę, starszego syna Titusa, Maxa Alexa Pukackiego. Lista gościnnych występów Titusa jest równie barwna: śpiewał między innymi z Małgorzatą Ostrowską, Closterkellerem, Flapjackiem, Nagłym Atakiem Spawacza i Żukami, a w 2010 roku wziął udział w nagraniach dla Muzeum Powstania Warszawskiego.

Metalowiec, który śpiewał Tinę Turner

Mało który polski metalowiec czuł się w rozrywkowej telewizji tak swobodnie jak Titus. Jesienią 2012 roku zasiadł w jury programu „Bitwa na głosy” w TVP2, a w 2019 roku oceniał uczestników drugiej edycji „Śpiewajmy razem. All Together Now” w Polsacie. Najlepiej pokazał jednak swój dystans do siebie w 2014 roku, kiedy jako uczestnik programu „SuperSTARcie” w TVP2 wygrał czwarty odcinek, śpiewając „The Best” z repertuaru Tiny Turner. Przewinął się też przez kino: zagrał rolę Roberta w fabularnym filmie „At Oglog”, wystąpił jako on sam w serialu „Licencja na wychowanie” i pojawił się w dokumentach „Dzieci Jarocina” oraz „Historia polskiego rocka: Teoria hałasu”. Podobny ton ma większość jego wypowiedzi. Pytany o emeryturę, odpowiada, że jej nie planuje, bo nie wiedziałby, co na niej robić. Na nostalgię, jak mówił w 2019 roku, miał jeszcze czas, bo skończył dopiero pięćdziesiąt lat. A jedno z jego zdań mogłoby posłużyć za motto całej kariery: „Człowiek czasem musi wpaść do rowu, żeby złapać oddech”.

Rodzina basistów

Prywatnie Titus jest człowiekiem cierpliwym. Ze swoją żoną, którą w wywiadach nazywa „Puną”, wziął ślub w 2009 roku, po ponad dwudziestu latach znajomości. Ma troje dzieci: córkę z wcześniejszego związku i dwóch synów, a obaj synowie, jak ojciec, grają na basie. O starszym, Maksie, mówił w rozmowie z Onetem: „starszy jest bardzo podobny do mnie, chociaż wyższy o półtorej głowy, bo ma 192 cm wzrostu”. Sam Titus jest członkiem Akademii Fonograficznej ZPAV i ma na koncie osiem Fryderyków zdobytych z Acid Drinkers. Na basie gra dziś głównie kostką, choć zaczynał palcami. Po latach przerwy i grania coverów Motörhead w Orgasmatronie wrócił w 2024 roku do Acid Drinkers w oryginalnym składzie, z tym samym Litzą, z którym blisko czterdzieści lat wcześniej sprzedał bilety na Iron Maiden.